Kasten op de heide, klik hier voor de beginpagina.


Introductie

Bijenhouden is net even anders dan een kooitje met witte muizen of een parkiet. Het lukt bijna niemand om zonder studie een of meer bijenvolken in leven te houden, laat staan honing te oogsten. Daarom heb ik inmiddels in Ermelo al een aantal jaren een cursus bijenhouden voor beginners gegeven. Het is voor verenigingen de enige manier om hun ledenaantal te laten groeien. Ik ben echter nog geen officieel leraar bijenteelt.
In november 2008 ben ik met de cursus Leraar Bijenteelt A gestart. De cursus wordt gegeven door de onderwijscommissie van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging, NBV. Een verslag van de cursus tot nu toe:

Samenvatting van de lesdagen

1 November
Op deze zaterdagmorgen op de parkeerplaats van het Kruytgebouw op de Uithof in Utrecht vormde zich langzaam een zwermtrosje aspirant leraren bijenteelt A. Nog wat onwennig begint de eerste kennismaking. Afkomstig uit het hele land van Friesland via Gelderland tot Limburg kennen de meesten elkaar niet. De koffie staat klaar en dient als vervanging voor de krantenmethode. Een voorstellingsronde en een uitleg hoe de cursusplanning in elkaar zit volgt.

Kruytgebouw De Uithof Mari van Iersel geeft vervolgens een voordracht over de geschiedenis van het bijenhouden in Nederland. Dan volgen de onderwijskundige aspecten. Wij moeten als leraren een voorbeeldfunctie vervullen. Zet je dan een kap op of doe je stoer?
's Middags is de beurt aan Marie-José Duchateau. "Biologie van de bij" staat op het cursus-rooster. Een paar hommeltjes valt de eer te beurt om onder een microscoop voor het oog van de ploeg te worden ontleed. Zeer interessant.
Na de thee mogen we zelf bijen en hommels van heeeel dichtbij bekijken. Hoe zit een tong in elkaar en hoe een angel? Kijk hoe de achtervleugel aan de voorvleugel vast gemaakt wordt en wat de verschillen zijn tussen de voor-, de middelste- en de achterpoot?

 

13 December
De hele dag biologie van de bij. De bestelde lesboeken zijn inmiddels via Mari aangekomen.
Dat komt goed uit, want "The honeybee inside out" had ik nog niet. Het blijkt een goed leesbaar boek. De schrijfster kent theorie en praktijk en weet dit met de nodige humor te brengen.

We maken deze dag nader kennis met de lesgevende kwaliteiten van onszelf.
Tijdens de theoriedagen moeten steeds 2 cursisten een korte proefles van 10 minuten verzorgen. Ervaren hoe het voelt om voor een groep te staan. Laten zien dat je zelfstandig een onderwerp kunt uitdiepen en als een lesje kunt presenteren. Het is een oefening, geen beoordelings onderdeel. Een paar cursisten wordt gevraagd feedback te geven. We doen er allemaal ons voordeel mee.

We leren vandaag ook hoe bijen het doen. Of eigenlijk niet doen. De jonge koninginnen en een handjevol rappe darren leggen de basis voor het nageslacht. Helaas maken deze geluksvogels de geboorte van hun eerste larfjes niet meer mee . . . Ook duiken we vandaag dieper in de genetica. Erg boeiend, eigenlijk een wonder dat zo'n celdeling steeds weer goed afloopt.

10 Januari
Het vriest buiten. De zon schijnt prachtig. Binnen zoemt de beamer. Toch weer even stressen als de usb-stick van Joep Verhaeg niet met de laptop blijkt te werken. Het komt goed. Deze morgen is het onderwerp drachten en bestuiving. Deskundig en met een schat aan praktijkervaring wordt het onderwerp gepresenteerd. Als bijenhouder en als teler vorm je een team dat zorgt voor een goede bestuiving.

Doorsnede bloem Na de lunchpauze is de beurt aan Arie Koster.
Aan de hand van zijn boek met CD en een aanvullende presentatie neemt hij ons op onnavolgbaar enthousiaste wijze mee door Nederland. Naast een indeling in gemeenten en provincies blijkt dat er ook een indeling is in natuurlijke-, half natuurlijke- en cultuur landschappen. Vervolgens zijn er weer -tig soorten onderverdelingen als bijvoorbeeld 6 soorten grasland.
Elk type grond heeft zijn eigen plek en zijn eigen planten en dieren. Voor ons zijn natuurlijk de drachtplanten het interessantst. Maar, soms zijn nectarloze planten belangrijk als indicator voor de aanstaande bloei van drachtplanten.
Ook vandaag worden weer 2 proeflessen .

 

7 Februari

Theorie Bijen gezondheidszorg.
Ditmaal is Dick van Houwelingen gastdocent. Hij is als lid van de Bijengezondheidscommissie van de ANI ook afgevaardigde bij PPO bijen in Wageningen. De setting van bijengezondheid is duidelijk. In een gezond bijenvolk is een overvloed aan hoogwaardige voedingsstoffen aanwezig. Tal van organismen doet hierop een aanval: virussen, schimmels, bacterieën, parasieten als mijten en luizen, motten, vogels, muizen en tenslotte is ook de imker prominent aanwezig om en ook in de kasten.
De onderwerpen wasmotten en kalkbroed worden met verve door twee collega cursisten voor het voetlicht gebracht.
dood Het resultaat is natuurlijk te raden. Er zijn een hele rij ziektes en plagen waaraan onze bijen het hoofd moeten bieden. Daarvoor moeten ze gezond en vitaal zijn, want: "Gezonde bijen worden niet ziek!" (Gerhard) De officiële definitie voor een gezond volk is: Een volk is gezond als het zich langere tijd zonder hulp van buiten kan handhaven.
In het kort werden de specifieke ziektes behandeld en natuurlijk was het de varroase die de heftigste discussies losmaakte. Ook wij kwamen met onze gezamenlijke deskundigheid niet tot een eensluidende conclusie voor de actuele sterfte problematiek.

Vooraf was ons gevraagd enkele bijen mee te nemen voor (destructief) onderzoek. De nieuwsgierigste bewoonsters waren aan de beurt, want even een potje op het open vlieggat en klaar is Kees. Onder de microscoop werd ijverig gespeurd naar nosema sporen, maar tevergeefs. Het bleef bij een enkele stuifmeelkorrel, wat Malphigi buisjes en verder dunne poep. Voorwaar een teleurstellend maar toch positief resultaat.
Tenslotte, het duurt een hele tijd tot de volgende bijeenkomst, kregen we de opdracht mee om even afstand te nemen en onszelf en de cursus eens aandachtig te overdenken. Zelfreflectie dus. Graag een verslagje naar Marie-José.

21 Maart
Theorie

4 April
Theorie

18 April
Theorie en praktijk

17 Mei
Praktijk

30 Mei
Praktijk

15 Augustus
Theorie en praktijk

29 Augustus
Theorie en praktijk

19 September
Presentaties als examen lesgeven.

3 Oktober.
Met knikkende knieën naar het theorie examen.

 


©2008 Veluws Goud      Terug naar het vlieggat:   home-link      Naar de toplat:  Naar bovenkant pagina          Naar de vorige raat:   Naar vorige pagina